San’atshunoslik fakultetida yangi davr ta’limi: “Uchinchi o‘qituvchi” konsepsiyasi va uchinchi renessans poydevori

     Chirchiq davlat pedagogika universiteti (ChDPU) San’atshunoslik fakultetida innovatsion ta’lim muhitini yaratishga qaratilgan “Uchinchi o‘qituvchi” loyihasi amaliyotga keng joriy etilmoqda. Mazkur loyiha fakultetning uchta yetakchi kafedrasi — Tasviriy san’at va dizayn, Muhandislik va kompyuter grafikasi hamda Musiqa ta’limi kafedralarining o‘quv-amaliy va raqamli faoliyatini o‘zida birlashtirib, zamonaviy mutaxassislarni tayyorlashda yangicha yondashuvni taqdim etadi. Fakultetning bosh g‘oyalaridan biri sifatida an’anaviy ustoz-shogird an’analari va innovatsion yondashuv tamoyillarining o‘zaro sinergiyasi belgilangan bo‘lib, bu tizim bo‘lajak ijodkor-pedagoglarni tayyorlashning bosh missiyasi hisoblanadi. Loyiha O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 2-iyundagi “Madaniyat, san’at va adabiyot sohalarini yanada rivojlantirish bo‘yicha keng ko‘lamli chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi Farmonida ilgari surilgan tashabbuslarni amalga oshirish hamda iste’dodlarni aniqlash va rivojlantirishning yangi tizimini joriy etish maqsadlari bilan to‘liq hamohangdir.
     Davlatimiz rahbarining ta’lim muassasalarida innovatsion muhitni yaratish va yoshlarni milliy qadriyatlar ruhida tarbiyalashga oid siyosatiga hamohang ravishda, fakultetda “Uchinchi Renessans” g‘oyasining amaliy ifodasi sifatida o‘ziga xos konseptual zanjir va ekotizim yaratilgan. Bunda “Uchinchi o‘qituvchi” — bu shunchaki devor uchun bezaklar emas, balki talabani mustaqil fikrlashga, ijod qilishga va milliy o‘zligini anglashga yetaklovchi ijtimoiy muhitdir.

Tasviriy san’at va dizayn kafedrasi: Milliy o‘zlik va raqamli ekotizim uyg‘unligi. Kafedra “Uchinchi o‘qituvchi” konsepsiyasini ham jismoniy ham raqamli muhitda muvaffaqiyatli tatbiq etmoqda. Universitet yo‘laklaridagi adras naqshlari, chiroyli laganlar va kulolchilik buyumlari talabalar uchun shunchaki bezak emas, balki jim turib to‘g‘ri yo‘l ko‘rsatuvchi jonli darslik vazifasini o‘taydi. Talabalar bu milliy asarlarga qarab, xalq ustalarining yuksak sabr-toqatini va har bir naqsh ortidagi chuqur ma’noni tushunishga intiladilar. Bu muhit bo‘lajak dizaynerlarga o‘z shaxsiy uslubi va milliy brendini yaratishga katta turtki bo‘ladi. Bitiruvchilar zamonaviy kompyuter dasturlari asosida kiyimlarni loyihalash, libos dizayneri, fashion-illyustrator kabi kasblarni egallab, turli vazifalarga mo‘ljallangan kiyimlar kolleksiyasini yaratish kompetensiyalariga ega bo‘ladilar. Kafedrada mustaqil ta’limni tashkil etishning yaxlit raqamli modeli ishlab chiqilgan bo‘lib, unda sun’iy intellekt, gamifikatsiya va interaktiv simulyatsiyalar bir tizimga birlashtirilgan. Raqamli muhit talabani o‘qituvchi bevosita ishtirok etmagan holatda ham yo‘naltiruvchi, qo‘llab-quvvatlovchi va baholovchi “Uchinchi o‘qituvchi”ga aylanadi. Bunday raqamlashtirilgan o‘quv ekotizimi madaniyat va san’at yo‘nalishidagi xususiy ta’lim tashkilotlari hamda bolalar uchun kontent yaratuvchi subyektlarni soliqlardan ozod etish, shuningdek, “Ijodga investitsiya” davlat maqsadli jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan eng istiqbolli biznes loyihalarni moliyalashtirish tizimi bilan uzviy bog‘lanadi.

Muhandislik va kompyuter grafikasi kafedrasi: Innovatsiya va “Uchinchi Renessans” sari qadam. Mazkur kafedrada “Uchinchi o‘qituvchi” va “Kelajak o‘qituvchisi” konsepsiyalari asosida raqamli texnologiyalarni qo‘llay oladigan, innovatsion fikrlaydigan mutaxassislar tayyorlashga alohida e’tibor qaratilmoqda. Kafedra tamoyili sifatida “Bilimdan – Harakatga, Harakatdan – Natijaga, Natijadan – Kelajakka” zanjiri qabul qilingan bo‘lib, bu Uchinchi Renessans g‘oyasining amaliy ifodasi sifatida belgilanmoqda. Talabalar AutoCAD, 3D Max va Revit dasturlari bilan ishlash ko‘nikmalarini egallaydilar. Kafedrada “INNO muhandis loyihalash ilmiy markazi” faoliyat ko‘rsatib, 3D modellashtirish, sun’iy intellekt va zamonaviy grafik dasturlarni joriy etish ustida ish olib boradi. Shuningdek, kafedra zalida “Ajdodlar merosi – Uchinchi Renessans poydevori” mavzusidagi ko‘rgazma faoliyat ko‘rsatmoqda. Kafedraning mazkur loyihalash markazlari fakultetning umumiy raqamli san’at laboratoriyalarini tashkil etish hamda talabalarda zamonaviy texnologik mezonlarni shakllantirish bo‘yicha ilg‘or innovatsion yondashuvlariga mos keladi.

Musiqa ta’limi kafedrasi: Qadriyatlar va zamonaviy texnologiyalar sintezi. Kafedrada “Kelajak musiqa o‘qituvchisi” konsepsiyasi asosida ilm, san’at, tarbiya va innovatsiya tamoyillarini o‘zida mujassamlashtirgan kadrlar tayyorlanmoqda. Kafedrada musiqa terapiya va inklyuziv ta’lim izchillik modeli asosida ishlovchi markaz faoliyat ko‘rsatmoqda. Bu markaz o‘quvchilarning ruhiy hamda ijtimoiy rivojlanishiga hissa qo‘shib, kelajak modeli sifatida sun’iy intellekt va adaptiv ta’lim kabi yo‘nalishlarni belgilab olgan. Bo‘lajak musiqa o‘qituvchisini shakllantirish modeli yettita asosiy kompetensiyani, jumladan, milliy musiqiy merosni asrash, raqamli salohiyat hamda inklyuziv va kommunikativ yondashuvni o‘z ichiga oladi. Iqtidorli talabalar sun’iy intellekt imkoniyatlarini o‘rganib, darslarni shaxsiylashtirish, nota, audio va media bilan ishlashni yangilash kabi zamonaviy vositalardan foydalanishga jalb etilmoqda. Ushbu yo‘nalishlar umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida musiqa, tasviriy san’at va texnologiya darslarini ilg‘or xorijiy tajribaga muvofiq takomillashtirilgan o‘quv dasturlari asosida o‘qitishni yo‘lga qo‘yish tajribasi, shuningdek, hududlarda nogironligi bo‘lgan yosh ijodkorlarni qo‘llab-quvvatlash maqsadida inklyuziv ijodiy ustaxonalar tashkil etish va ularni zarur anjomlar bilan ta’minlash siyosati bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri bog‘liqdir.
     Xulosa: ChDPU San’atshunoslik fakultetining “Uchinchi o‘qituvchi” loyihasi pedagogik jarayonni tubdan o‘zgartirib, an’anaviy yondashuvlardan to‘liq zamonaviy va raqamlashtirilgan o‘quv ekotizimiga o‘tishni ta’minlaydi. Bu model o‘qituvchini almashtirmaydi, balki uning rolini o‘zgartirib, an’anaviy ustoz-shogird rishtalari va “O‘rgatib-o‘rganamiz” tamoyili asosida uni raqamli ekotizimni loyihalovchi mentorga aylantiradi. Eng muhimi, ushbu tizimli va innovatsion yondashuv davlatchiligimizning ta’lim sohasidagi xalqaro standartlarga erishish, san’at ta’limi sohasini kompleks rivojlantirish dasturi ustuvorliklarini hayotga tatbiq etish, raqamli iqtisodiyot uchun raqobatbardosh kadrlar tayyorlash va milliy o‘zlikni anglashga qaratilgan siyosatini amalda to‘liq namoyon etuvchi chinakam muvaffaqiyat formulasidir.

Universitet Axborot xizmati