Psixokonsultatsiya loyihasi ma'lumoti

Chirchiq davlat pedagogika universiteti rektorining 2025-yil  1-fevraldagi 01-19 sonli  Universitetning ijtimoiy psixologik muhitini o‘rganish to‘g‘risidagi buyrug‘i  ijrosi yuzasidan                                                                                        S’hirchiq davlat pedagogika universiteti Pedagogika fakulteti Psixologiya kafedrasi o‘qituvchisi O.G.Xudayberdievning

HISOBOTI

Loyiha nomi: Psixologik konsultatsiya

Loyiha mas’uli: O.G.Xudayberdiev

Biriktirilgan o‘qituvchilar: S.B.Tursunboev, Z.M.Radjabova, D.U.Raxmanova

Joriy yilning 1- mart sanasidan “Psixokonsultatsiya loyihasi”ga biriktirilgan  -mas’ullar va Psixologiya yo‘nalishi I-II bosqich talabalari bilan birgalikda  psixokonsultativ  ishlari amalga oshirildi. 

Maktabgacha ta’lim, boshlang‘ich ta’lim yo‘nalishlari, maxsus pedagogika, til - adabiyoti yo‘nalishlari, pedagogika yo‘nalishi, tabiiy fanlar yo‘nalishi, matemetika va informatika yonalishi, musiqa ta’lim yo‘nalishlaridan 103 nafar muammosi aniqlangan talabalar orasidan 65 nafar muammosi o‘ta jiddiy bo‘lgan talabalar saralab olindi. Dastlab psixodiognostik tekshiruvdan so‘ng muammoli talabalar saralab olinib,muammo turiga qarab bir xil mammoli respandentlar 3ta guruhlarga ajratildi. 

1-guruh shaxslararo munosabatlarda  kommunikativ muloqot bilan bog‘liq muammolar. (21 nafar talaba)

2-guruh yaqin insonlarini yo‘qotish bilan bog‘liq bo‘lgan muammolar. (23 nafar talaba)

3-guruh o‘ziga ishonchi sust, o‘zining ichki va tashqi xolatidan qoniqmaslik va ichki shaxsiy nizolar bilan bog‘liq muammolar. (21 nafar talaba)

Dastlab saralangan har bir guruh a’zolari bilan individual psixologik suhbatlar olib borildi.

  Suxbat jarayonida  ba’zi talabalarda “bolalaik bilan bog‘liq psixologik travmalar” borligi ham ma’lum bo‘ldi. Ularda “yopiqlik” (izolyatsiya), “salbiy xotiralar”, havotir va uyatchanlik bo‘lganligi tufayli to‘liq ochilmadi. 6-aprel kuni qayta diogostika (dasturdan tashqari (poektiv metodikalar bilan) o‘tqazildi. Unga ko‘ra “Lyusher (ranglar) testi” va “o‘z qo‘rquvlarimizni chizamiz” nomli proektiv metodikasi o‘tqazildi. 

Olingan psixologik metodikalar  loyiha mas’ullari hamda loyiha rahbarlari tomonidan tahlil qilindi. Natijalar:

Lyusherning ranglar testi bo‘yicha 

1. 32 nafar talabada yuqor darajada o‘z shaxsiy extiyojlarining qondirilmay kelinayotgani, shaxs bilan bog‘liq xavotirlarning mavjudligi, faol harakatga va niyatga erishish extiyojining sustligi kuzatilgan mijozlarga GEShtalt terapiya texnikasi qo‘llanildi. Ularda o‘z muammolarini chetdan turib kuzatish va tahlil qilish usullari orqali muammolariga yechim toppish yo‘llari o‘rgatildi. 

2. Qolgan 31 nafar qoniqishga, xotirjamlikka, barqaror ijobiy mexribonlikka bo‘lgan extiyojlarning yuqori darajasi kuzatilgan talabalar bilan olib borilgan suhbatda oilada o‘z otalari bilan munosabatlari salbiy ekanligini, oilaviy nizolarning ta’siri tufayli o‘z otalariga bo‘lgan salbiy emotsiyalar (nafrat, g‘azab, kechimrimlilik hissining yo‘qolishi) shakllanib qolgan talabalarda ART terapiya va “Emotsional reflektsiya” texnikasi orqali mijozlarning otasiga bo‘lgan salbiy xotiralarni ijobiy tarafga o‘zgartirish yordami ko‘rsatildi. Bu trapiyada mijoz o‘z otasi bilan hayolan uchrashadi, uni kechiradi, o‘z emotsiyalarini namoyon qilish orqali salbiy emotsiyalaridan halos bo‘ladi, uni boricha qabul qilishni o‘rganadi va munosabatlarini ijobiy tarafga o‘zgartiradi, song ijobiy yutuqqa erishadi. 

3. 2 nafar talaba biologik nogironligi mavjudligi sababli faqat ichki olamidagi qo‘rquvlarni tasvirlab berdi. U ichki motivlarini kuchsiz ifoda etgan. O‘ziga ishonchi past. Butkul yopiq xolatda. Talabaning o‘zi va oilasi bilan bog‘liq muammolar, shaxsiy ichki qo‘rquvlarni bartaraf etish maqsadida mijoz bilan “Salom MEN” va “Mening sevimli organim” nomli meditatsion mashqi, olib borildi. Terapiya davomida mijoz emotsional relaksatsiyaga erishdi va o‘zida vaziyatga nisbatan o‘z munosabatlarini o‘zgartirish ko‘nikmasini rivojlantirdi. Hozirda o‘z motivatsiyasini rivojlantirish maqsadida biz bilan faoliyatni davom ettirmoqda.

Yuqorida korsatilgan talabalar bilan 1-martdan 10-maygacha haftaning har juma va shanba kunlari individual va guruhiy korrektsion ishlar olib borildi. 103 nafar talabadan 36 nafarida psixologik muammolar birinchi psixokonsultatsiya jarayonining o‘zidayoq ijobiy bartaraf etildi va jarayondan chiqarildi. Qolgan 65 nafar mijozda psixologik muammolari og‘irroq bo‘lganligi sababli qo‘shimcha konsultatsiya talab qiladi, shu sababdan korrektsion va rivojlantiruvchi ishlar jarayonda davom etmoqda. Har bir talaba uchun alohida psixologik karta yaratildi va diognostik tahlil, suhbatda aniqlangan muammolar hamda natijalar ilova sifatida taqdim etildi. (2-jadval)

2-jadval

Konsultatsiya loyhamizga talabalar turar joyidan 92 nafar talabalar

Ijarada turuvchi 11 nafar talabalar qamrab olindi

Dekanat, kafedra va bo‘limlarning ijtimoiy psixologik xolatini o‘rganish jarayonida: Maktabgacha ta’lim, boshlang‘ich ta’lim, maxsus pedagogika, til - adabiyoti, pedagogika, tabiiy fanlar, matemetika va informatika, musiqa ta’lim va gumanitar fanlari kafedra - bo‘limlari kuzatildi va o‘rganildi. Yuqorida nomlari ko‘rsatilgan kafedra v abo‘limlarda ish faoliyatini yurituvchi pedagog xodimlarda o‘z kasbiga munosib va ma’suliyatli ekanligi, faqat o‘z shaxsiy muammolarini yechishda qiyinchiliklarga uchrashi, ish bilan bog‘liq pisoxolgik toliqish, kasbiy stress xolati, kasbiy psixologik bosimga uchrashi, zo‘riqish va negativism ko‘rinishlari kuzatildi. Kafedralar Ichida tabiiy fanlar bo‘limidagi xodimlarning 3 nafari  psixologik konsultatsiayaga muxtojligi aniqlandi. Ular bilan o‘tkazilgan “Emotsiyalarni yechish” trening mashqida ong osti sohalarida qolib ketgan o‘tmish xotiralari, ranj, hafagarchilik, negativism, armon va afsuslari konsultatsiya jarayonida diognostika qilindi. Aniqlangan muammolar yuzasidan o‘zlari bilan muammoni keltirib chiqaruvchi sabablar bilan ishlash texnikalari va “Ratsional emotive terapiya” usuli qo‘llanildi va Refleksiya qilindi. Pedagog xodimlardagi muammolar mutaxassis psixolog rahbarlar tomonidan bartaraf etish jarayonlari davom etmoqda.

Bundan tashqari loyha davomida xaftaning har shanba kunlari loyha ishtirokchi talabalarini rivojlantirish va nazariy bilimlar olish uchun loyha rahbarlari tomonidan togarak va qo‘shimcha kouchinglar va darslar  tashkil qilingan. Loyha talabalari uchun consultant psixolog ish faoliyati uchun yo‘riqnoma tuzib chiqildi va shu yo‘riqnoma asosida ish olib borishdi. Loyha davomida talabalr o‘zlarini rivojlantirdi, nazariy bilimlarni amaliyotga tadbiq eta oldi. O‘zimizni yanada rivojlantirish uchun yozgi ta’til vaqtida psixologik kurslarda o‘qish bilan bog‘liq rejalarimiz ham yo‘q emas.

Psixologiya kafedrasi o‘qituvchisi:                            S.B.Tursunboev

Psixologiya kafedrasi o‘qituvchisi:                            Z.M.Radjabova

Psixologiya kafedrasi o‘qituvchisi:                            D.U.Raxmanova