Inklyuziv ta'lim markazi
“Ehtimol, insoniyat ertami-kechmi ko‘rlik, karlik, aqli zaiflikni yengadi. Ammo ularni biologik va tibbiyot tomonidan ko‘ra, ijtimoiy hamda pedagogik tomondan ancha ilgari yengadi”
L. S. Vigotskiy
Chirchiq davlat pedagogika universiteti huzuridagi Maxsus pedagogika va inklyuziv ta’lim markazi oliy ta’lim tizimida inklyuziv ta’limni joriy etish va rivojlantirishga ixtisoslashgan tarkibiy tuzilma hisoblanadi. Markaz faoliyati O‘zbekiston Respublikasi ta’lim sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar hamda inklyuziv ta’lim tamoyillariga asoslangan holda tashkil etiladi.
Markazning asosiy maqsadi — universitet miqyosida inklyuziv ta’limni tizimli tashkil etish, alohida ta’lim ehtiyojlariga ega hamda nogironligi bo‘lgan talabalar uchun xavfsiz, qulay va moslashtirilgan ta’lim muhitini yaratishdan iborat. Ushbu maqsadni amalga oshirish doirasida markaz quyidagi ustuvor yo‘nalishlarda faoliyat yuritadi:
inklyuziv ta’limni joriy etish va rivojlantirish mexanizmlarini ishlab chiqish;
ta’lim jarayonini pedagogik, psixologik va metodik jihatdan qo‘llab-quvvatlash;
jismoniy, axborot-kommunikatsion va psixologik muhitni moslashtirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqish;
nogironligi bo‘lgan talabalar ehtiyojlarini aniqlash va individual qo‘llab-quvvatlash strategiyalarini shakllantirish;
professor-o‘qituvchilar, talabalar hamda ota-onalar uchun maslahat va metodik xizmatlar ko‘rsatish;
universitetning turli tuzilmalari o‘rtasida hamkorlik va muvofiqlashtirishni ta’minlash;
inklyuziv ta’lim jarayonini monitoring qilish, tahlil etish va samaradorligini oshirishga qaratilgan ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqish.
Markaz faoliyati doirasida seminarlar, treninglar, davra suhbatlari va ilmiy-amaliy tadbirlar tashkil etilib, inklyuziv ta’lim madaniyatini rivojlantirishga alohida e’tibor qaratiladi. Shu bilan birga, markaz ta’lim jarayonida individual yondashuv, moslashuvchanlik va teng imkoniyatlar tamoyillarini keng joriy etishga xizmat qiladi.
Natijada, markaz faoliyati universitetda barcha talabalar uchun teng, sifatli va inklyuziv ta’lim muhitini shakllantirish, ularning akademik va ijtimoiy integratsiyasini ta’minlashga yo‘naltirilgan tizimli mexanizm sifatida namoyon bo‘ladi.
| Markaz rahbari Qodirova Feruza Usmanovna p.f.d. professor Kafedra mudiri |
 | Inklyuziv ta’lim targ‘ibotchisi va O‘zbekistondagi asoschisi Fayzieva Ubayda Yunusovna p.f.n. dotsent |
| Eshitishda nuqsoni bo‘lgan bolalar va shaxslar bilan shug‘ullanuvchi mutaxassis Abdullayeva Gavhar Saparovna p.f.d v.b professor |
| Logopedik massaj mutaxassisi Kabilova Shaxnoza Xudayshukurovna p.f.f.d. v.b. dotsent |
| Koxlear implantli bolalar bilan shug‘ullanuvchi mutaxassis Pulatova Dilfuza Azamkulovna O‘qituvchi |
| Nutqida nuqsoni bo‘lgan bolalar bilan shug‘ullanuvch mutaxassis Ishmatova Ozoda Sirodjovna O‘qituvchi |
 | Inklyuziv ta’limda talabalar faoliyatini to‘g‘ri tashkil qilishda va ularni bandligi bilan shug‘ullanuvchi mutaxassis Ibodullayeva Sharofat Nurallayevna p.f.n.
|
| Ko‘rishda nuqsoni bo‘lgan bolalar bilan shug‘ullanuvchi mutaxassis Xusnuddinova Zulayho Xamidullayevna p.f.n. |
| Autizm sindromli bolalar bilan shug‘ullanuvchi mutaxassis Egamberdiyeva Nigora Azizovna p.f.n. |
| Aqli zaif bolalar bilan shug‘ullanuvchi mutaxassis Tag‘onova Guliza Bayramaliyevna O‘qituvchi |
2021-2025 yillarga mo‘ljallangan Chirchiq davlat pedagogika instituti Pedagogika fakultetining 30-sonli davlat ko‘p tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha ta’lim tashkiloti bilan hamkorlikda “Maktabgacha yoshdagi imkoniyati cheklangan bolalarni inklyuziv va ixtisoslashtirilgan maktab ta’limiga kompleks tayyorlash metodikasini takomillashtirish" mavzusidagi Pedagogik ta’lim innovatsion klasteri doirasida bajaraladigan loyihasi
2021-2025-yillarga mo‘ljallangan puxta o‘ylangan “Ta’lim klasteri sharoitida maktabgacha yoshdagi imkoniyati cheklangan bolalarni inklyuziv va ixtisoslashtirilgan maktab ta’limiga kompleks tayyorlash metodikasini takomillashtirish” dasturi.
Chirchiq davlat pedagogika universitetida maxsus pedagog kadrlarni tayyorlash, talabalar uchun amaliyot bazasini yaratish va alohida ehtiyojli bolalarga sifatli ta’lim hamda korreksion yordam ko‘rsatish maqsadida hamda inklyuziv ta’limni rivojlantirish, ilmiy-metodik ishlarni olib borish va talaba, o‘qituvchi, ota-ona hamkorligini yo‘lga qo‘yish maqsadida Inklyuziv ta’lim markazi tashkil etildi.
Maxsus pedagogika qoshida tashkil etilgan xizmatlar | |
• Logopedik massaj texnikalari • Nutq va til rivojlanishi uchun maxsus mashqlar • Ota-onalar bilan hamkorlik va maslahatlar | 
|
• Ta’lim jarayonida innovatsion yondashuvlar, inklyuziv ta'limni to‘g‘ri tashkil qilish • Bolalar bilan samarali muloqot qilish usullari • Ota-onalar bilan hamkorlik va maslahatlar | 
|
•Ta’limda innovatsiyalarni qo‘llashni xohlasangiz, • Yangi metodlar va texnologiyalarni o‘rganmoqchi bo‘lsangiz, • Ijodiy va tanqidiy fikrlashni rivojlantirishga qiziqsangiz sizni kutamiz |
|
• O‘z bilim va ko‘nikmalaringizni amalda qo֥‘llash imkoniyati. • Soha mutaxassislari va tajribali logopedlar bilan o‘zaro fikr almashish. | |
• Imo ishora sanatini o‘rganmoqchi bo‘lsangiz, • O‘z fikr va his-tuyg‘ularingizni yangi usulda ifodalamoqchi bo‘lsangiz, • Inkluziv muhitda muloqot qilishni xohlasangiz sizni kutamiz. |  |
2025-yil F.U.Fayziyeva tomonidan 2-bosqich Tiflopedagogika yo‘nalishi talabalariga “Ko‘rishda nuqsoni bo‘lgan bolalarni inklyuziv ta’limga jalb qilish” mavzusida trening o‘tkaizldi. Unda inklyuziv ta’limning bugungi ahamiyati, ko‘rishda nuqsoni bo‘lgan bolalr ucun inklyuziv ta’limda yaratiladigan shart-sharoitlar, boshlang‘ich sinf o‘qituvchilari, maxsus pedagoglar, psixologlarning vazifalari mavzusida talabalarni tanishtirdilar va talabalar bilan qizg‘in savol-javoblar amalga oshirildi.
2022-yil Sh.X.Kobilova tomonidan “Inklyuziv ta'limda bola salomatlik” loyihasi ishlab chiqildi.
X.Sh.Yunusova tomonidan “Ta’lim klasteri sharoitida maktabgacha yoshdagi imkoniyati cheklangan bolalarni inklyuziv ta’lim va ixtisoslashtirilgan maktab ta’limiga kopmleks tayyorlash” loyihasi ishlab chiqildi.
I.Q.Sayfullayeva tomonidan “Inklyuziv va korreksion ta’limda art txnologiyalar” loyihasi ishlab chiqildi.
Sh.N.ibodullayeva tomonidan umumta’lim maktablarida tahsil olayotgan alohida yordamga muhtoj bo‘lgan bolalarga yordam berish maqsadida “Pedagogik desantura” nomli loyiha ishlab chiqildi va maktablarga past o‘zlashtiruvchi o‘quvchilarga talabalar biriktirildi.
2023-yil Sh.X.Kobilova tomonidan “Chegarasiz imkoniyatlar-noyob qobiliyatlar” motivatsion loyihasi ishlab chiqildi.
2023-yillarda Sh.N.ibodullayeva tomonidan ishlab chiqilgan “Pedagogik desantura” nomli loyihasida amalga oshirilgan ishlar.
2024-yil Sh.X.Kobilova tomonidan “Chegarasiz imkoniyatlar-noyob qobiliyatlar” ijtimoiy loyihasi ishlab chiqildi.
2025-yil “BIZ BIRMIZ-BIR SAHNADA HAMMAMIZ”
Jamiyatimizda tenglilikni targ'ib qilish, qadriyatlarga tayangan inklyuziv jamiyatni qurish maqsadida “BIZ BIRMIZ-BIR SAHNADA HAMMAMIZ” loyihasi doirasida Chirchiq shahrida joylashgan 2-maktabda bir guruh faol talabalar bilan birga "ularni ehtiyojlarini his qilishimiz kerak" tamoyili asosida turli targ'ibot va seminarlar tashkil qilindi.
“BIZ BIRMIZ – BIR SAHNADA HAMMAMIZ” nomli esselar tanlovi.
“Ochiq osmon ostidagi maktab” mobil-ijtimoiy loyihasi inklyuziv ta’limni rivojlantirishga qaratilgan innovatsion tashabbus hisoblanadi. Mazkur loyiha 2021-yildan boshlab amalga oshirilib kelmoqda. CHDPU professor-o‘qituvchilari hamda talabalari tomonidan umumta’lim maktablarida tashkil etilib, alohida ehtiyojli bolalarni ta’lim jarayoniga faol jalb etish, ularning ijtimoiy moslashuvini kuchaytirish va teng ta’lim imkoniyatlarini ta’minlashga xizmat qiladi.
Loyiha doirasida ochiq muhitda tashkil etilgan darslar, interfaol mashg‘ulotlar va korreksion-rivojlantiruvchi faoliyatlar orqali o‘quvchilarning bilim olishga bo‘lgan qiziqishi oshiriladi, kommunikativ va ijtimoiy ko‘nikmalari rivojlantiriladi. Shu bilan birga, loyiha pedagog kadrlarning amaliy tajribasini boyitish, zamonaviy inklyuziv metodlarni sinovdan o‘tkazish va ta’lim jarayoniga joriy etish uchun muhim platforma vazifasini bajaradi.
2021-2022-yillarda O‘rta Chirchiq tumani va Andijon viloyatida jami 42ta mahalladan 280 nafar alohida yordamga muhtoj bo‘lgan bolalar bilan “Ochiq osmon ostidagi maktab” mobil-ijtimoiy loyihasi o‘tkazilgan.
2022-2023-yillarda Bekobod tumani va Chirchiq shahrida 96 nafar alohida yordamga muhtoj bo‘lgan bolalar va ularning ota onalar bilan “Ochiq osmon ostidagi maktab” mobil-ijtimoiy loyihasi o‘tkazilgan.
2024-2025-yillarda Parkent tumanida 61nafar alohida yordamga muhtoj bo‘lgan bolalar bilan “Ochiq osmon ostidagi maktab” mobil-ijtimoiy loyihasi o‘tkazilgan.
2025-2026-yillarda Parkent tumanida 87nafar alohida yordamga muhtoj bo‘lgan bolalar bilan “Ochiq osmon ostidagi maktab” mobil-ijtimoiy loyihasi o‘tkazilgan.
Nogironligi bo‘lgan va alohida ehtiyojli talabalar uchun kampus hududida erkin va xavfsiz harakatlanish imkoniyatlari To`siqsiz muhit (CHDPU da kampuslar mosligi)
Kampuslarning moslashganligi: o‘quv binolari, auditoriyalar va infratuzilmaning barcha talabalar ehtiyojiga mos ravishda jihozlanganligi va qulay sharoit yaratilganligini
Yotoqxonalarda ham alohida ehtiyojli talabalar uchun qulay yashash sharoitlari (moslashtirilgan xonalar, sanitariya-gigiyena sharoitlari, kirish-chiqish qulayligi) yaratilgan Talabalar turar joyidagi kampuslarning moslashganligi
Ko‘zi ojiz va zaif ko‘ruvchi talabalar uchun o‘tiladigan fanlar bo‘yicha audio kitoblar ishlab chiqilgan. Audio kitoblar
2024-yil 10-fevral Maxsus pedagogika talabalari uchun muhim e’lon!!! 500.000ming so‘m miqdorda pul mukofoti yutib olishni istaysizmi? Unda sizni “Ta’limga invistitsiya” tashabbusi doirasida tashkil qilingan mini-grant loyihasida kutib qolamiz.
Mini-grant loyihamiz mavzusi: “ABDURAUF FITRAT TA’LIMOTIDA MAXSUS PEDAGOGIKA NEGIZLARI” Loyiha shartlari:
- Abdurauf Fitrat asarlarini bilishi;
- Shaxsiy xulosalar aks etgan videorolik tayyorlash;
- Maqola (1betdan 3betgacha).
O‘tkazilish sanasi: 05.03.2024y Asosiy bino 321-xona
Mukofot: 500.000ming so‘m
2023-yil 19-may kuni Chirchiq davlat pedagogika universiteti rektori G‘ofurjon Isroilovich Muxamedov A.I.Gertsen nomidagi Rossiya Davlat pedagogika universiteti Toshkent filiali direktori Sergey Barchenko bilan uchrashdi.
Uchrashuv davomida Rossiya Davlat pedagogika universiteti vakili Chirchiq davlat pedagogika universitetining pedagogik ta’lim infratuzilmasini rivojlantirish borasidagi tajribalari bilan qiziqdi. Kelgusida art pedagogika va inklyuziv ta’lim yunalishida hamkorlik kilish va bu yo‘nalishda birgalikda ilmiy izlanishlar olib borish maqsadlari aytib o‘tildi.
2024- yil 27-fevral kuni Pendidikan universiteti (Indoneziya) olimlari bilan Chirchiq davlat pedagogika universiteti jamoasining Zoom platformasi orqali muloqoti bo‘lib o‘tdi. Indoneziyalik professor-o‘qituvchilar universitetimizda talaba shaxsini shakllantirish va mutaxassislik layoqatini rivojlantirishda qanday ta’lim modellariga e’tibor qaratilayotganligi bilan qiziqishdi. inklyuziv ta’limni rivojlantirishga qaratilgan chora-tadbirlar yuzasidan fikrlar so‘raldi.
ChDPU da Inklyuziv ta’lim laboratoriyasi faoliyat olib borilayotganligi, universitetimiz rektori G‘ofurjon Muhamedov tashabbusi bilan "Bolalar sayyorasi" hududi tashkil etilayotganligi xorijlik olimlarning e’tiborini tortdi.
2024-yilda Vladivostokda “Kelajak ta’lim makoni: yangi kompetensiyalar, innovatsiyalar, texnologiyalar” IV Rossiya-O‘zbekiston ta’lim forumi boshlandi. Tadbirda Rossiya va O‘zbekiston oliy o‘quv yurtlari rahbarlari, tegishli idoralar hamda ilmiy-ta’lim muassasalari xodimlari ishtirok etmoqda. Forumning dastlabki kunida Chirchiq davlat pedagogika universiteti professori Feruza Qodirova va dotsent Ubayda Fayziyeva inklyuziv ta’limni tashkil etishdagi ChDPU tajribasi bilan o‘troqlashdilar.
2025-yilda Chirchiq davlat pedagogika universitetiga Michigan davlat universiteti professori Douglas K.Hartman tashrif buyurdi. Tashrifdan asosiy maqsad ta’lim menejmenti yo‘nalishida o‘zaro hamkorlik masalalarini muhokama qilishga qaratildi. Uchrashuv davomida dekan Jabbor O‘sarov fakultetda turli yo‘nalishlar bo‘yicha malakali kadrlar tayyorlanayotganligini bildirdi. Ayniqsa, inklyuziv va menejment ta'limini rivojlantirish borasida xorijiy tajriba muhimligini ta’kidladi.
2025- yilda Gestuno tilini o‘zlashtirishda Indoneziya bilan hamkorlik qilinadi. "Maxsus pedagogika (surdotarjimonlik)" ta’lim yo‘nalishi talabalariga xalqaro surdo tili sanalgan - "Gestuno" xalqaro tilni o‘zlashtirish zaruriyati borligi ta’kidlandi. Muloqotda bugungi kunda Chirchiq davlat pedagogika universitetida xalqaro darajada pedagog kadrlar tayyorlash jarayonlari, jumladan inklyuziv ta'lim tizimida talabalarning xalqaro mahorati oshirish muammolari va ularning yechimlari, shuningdek, ushbu tizimni takomillashtirish bo‘yicha fikr-mulohazalar almashildi.
